Snel naar
Op deze website vindt u uiteenlopende onderwerpen rondom competentiegericht onderwijs.
Zie ook:
Relevante links:
Veelgestelde vragen
Hier vindt u veelgestelde vragen over MBO 2010. Staat uw vraag hier niet bij? Neem dan contact met ons op.
Vanaf 1 augustus 2011 worden alle eerstejaarsstudenten in het mbo opgeleid op basis van de competentiegerichte kwalificatie-eisen. Op dit moment wordt gewerkt aan een wetsvoorstel dat de competentiegerichte kwalificatiestructuur per 1 januari 2011 in de wet verankert. Dit wetsvoorstel wordt begin 2010 aan de Tweede Kamer aangeboden. In het overgangsjaar 2010-2011 maken scholen daarom wettechnisch nog gebruik van de experimenteerperiode voor competentiegericht onderwijs. Scholen kunnen deze periode tot 1 augustus 2011 benutten om het proces van de invoering van de competentiegerichte kwalificatiestructuur te voltooien.
Studenten die vóór 1 augustus 2011 staan ingeschreven in een eindtermgerichte of experimentele opleiding mogen deze opleiding binnen een redelijke termijn afmaken. In het wetsvoorstel competentiegerichte kwalificatiestructuur is een termijn opgenomen waarbinnen gediplomeerd kan worden: de normatieve duur van de opleiding plus een jaar, geteld vanaf het moment dat de wet ingaat. Meer informatie hierover ontvangt u in de loop van het studiejaar 2010/ 2011.
De gehele experimenteerperiode (dus tot en met studiejaar 2010/2011) blijft het mogelijk om opleidingen in te richten op de voorlaatste versie van het nieuwe kwalificatiedossier.
Een voorbeeld: voor het studiejaar 2010-2011 is er een nieuw kwalificatiedossier Autotechniek vastgesteld. De school heeft dan de keuze om de opleiding Autotechniek voor eerstejaars die per 1 augustus 2010 start, in te richten op basis van het kwalificatiedossier cohort 2010-2011 óf het kwalificatiedossier cohort 2009-2010.
Dit is alleen mogelijk in de experimenteerperiode. Eerstejaars aan opleidingen die starten vanaf 1 augustus 2011 krijgen onderwijs dat is gebaseerd op de kwalificatiedossiers cohort 2011-2012.
NB. Op het moment dat het wetsvoorstel referentieniveaus taal & rekenen in werking treedt, gelden de referentieniveaus voor alle studenten die met een opleiding beginnen, ongeacht of deze eisen in het desbetreffende eindtermendocument of kwalificatiedossier zijn opgenomen.
OCW heeft deze mogelijkheid onderzocht. De huidige registratiesystemen lopen tegen hun grenzen aan. Daardoor is het momenteel niet mogelijk dit te realiseren. OCW moderniseert momenteel het Creboregister en de onderliggende systemen. Op 1 februari 2010 zijn voor de laatste keer kwalificatiedossiers in de experimenteerperiode vastgesteld. Na inwerkintreding van het wetsvoorstel kunnen de kwalificatiedossiers voor een langere periode worden vastgesteld, waardoor er naar verwachting niet elk jaar weer nieuwe dossiers voor een zelfde kwalificatie komen.
In 2010 is het huidige brondocument voor leren, loopbaan en burgerschap nog actueel. De MBO Raad past momenteel het brondocument aan en heeft u daarover ook geïnformeerd. Voor 1 mei zal de MBO Raad de staatssecretaris van Onderwijs een aangepast voorstel doen voor de inhoud van het brondocument. Het streven is er opgericht om dit nieuwe document vanaf 1 augustus 2011 in werking te laten treden. U wordt uiteraard op de hoogte gebracht van de wijzigingen.
Met de inwerkingtreding van het wetsvoorstel wordt de competentiegerichte kwalificatiestructuur in de wet verankerd. Dat betekent dat er geen opleidingen gestart mogen worden die op eindtermen gebaseerd zijn.
In het wetsvoorstel zijn overgangsbepalingen opgenomen voor studenten die voor 1 augustus 2011 zijn gestart met een eindtermgerichte of experimentele opleiding. Deze studenten kunnen hun opleiding afmaken. Met hun instemming kunt u hen echter ook overschrijven naar een competentiegerichte opleiding. Ze zullen dan aan de kwalificatie-eisen moeten voldoen uit het desbetreffende kwalificatiedossier.
De kwalificatiedossiers die voor 2011-2012 worden vastgesteld, zullen voor maximaal zes jaar gelden. U heeft dan -op een uitzondering na- niet meer te maken met jaarlijks wijzigende kwalificatiedossiers. Wel is het belangrijk dat kwalificatiedossiers blijven aansluiten op de arbeidsmarkt. Sommige beroepen zijn erg in ontwikkeling. Als dat leidt tot belangrijke wijzigingen in de kwalificatie-eisen moet het kwalificatiedossier eerder worden aangepast wat tot een nieuw kwalificatiedossier kan leiden.
Met inwerkingtreding van het wetsvoorstel wordt het ook mogelijk om studenten in te schrijven voor een opleidingsdomein. Daarnaast legt het wetsvoorstel de basis om Engels toe te voegen aan de kwalificatie-eisen op niveau 4.
De procedure is zo ingericht dat de Eerste en Tweede Kamer rond de zomer het wetsvoorstel kunnen behandelen. Als zij met het wetsvoorstel instemmen, zult u kort daarna uitgebreider geïnformeerd worden over wat dit wetsvoorstel voor u kan betekenen. Tot die tijd kunt u met uw vragen bij ons terecht.
Deel A van het kwalificatiedossier
Deel A bevat een voor alle geïnteresseerden goed leesbare en korte beschrijving van de beroepengroep en de taken die de beroepsbeoefenaar/beroepsbeoefenaren uitvoert/uitvoeren en de competenties die daarbij nodig zijn.
Deel B van het kwalificatiedossier
In deel B, de kwalificaties, worden op hoofdlijnen de diploma-eisen beschreven. Deze eisen geven weer wat de gediplomeerde moet kunnen als hij/zij op de arbeidsmarkt start.
Deel C van het kwalificatiedossier
In dit deel wordt de beroepsbeschrijving van deel B nader uitgewerkt ten behoeve van bijvoorbeeld ontwikkelaars van opleidingen. Deel C is inhoudelijk én methodologisch de uitwerking van deel B.
Deel D van het kwalificatiedossier
In dit deel wordt toegelicht hoe het dossier tot stand is gekomen, worden de bronnen vermeld en worden de in het dossier gemaakte keuzen verantwoord. De toelichting en verantwoording hebben mede als doel te reflecteren op het ontwikkelproces. Daarnaast wordt in dit deel aandacht besteed aan het ontwikkelperspectief van het dossier in de vorm van een onderhoudsagenda.
Meer informatie vindt u op deze website onder de knop kwalificatiedossiers.
Deel A bevat een voor alle geïnteresseerden goed leesbare en korte beschrijving van de beroepengroep en de taken die de beroepsbeoefenaar/beroepsbeoefenaren uitvoert/uitvoeren en de competenties die daarbij nodig zijn.
Deel B van het kwalificatiedossier
In deel B, de kwalificaties, worden op hoofdlijnen de diploma-eisen beschreven. Deze eisen geven weer wat de gediplomeerde moet kunnen als hij/zij op de arbeidsmarkt start.
Deel C van het kwalificatiedossier
In dit deel wordt de beroepsbeschrijving van deel B nader uitgewerkt ten behoeve van bijvoorbeeld ontwikkelaars van opleidingen. Deel C is inhoudelijk én methodologisch de uitwerking van deel B.
Deel D van het kwalificatiedossier
In dit deel wordt toegelicht hoe het dossier tot stand is gekomen, worden de bronnen vermeld en worden de in het dossier gemaakte keuzen verantwoord. De toelichting en verantwoording hebben mede als doel te reflecteren op het ontwikkelproces. Daarnaast wordt in dit deel aandacht besteed aan het ontwikkelperspectief van het dossier in de vorm van een onderhoudsagenda.
Meer informatie vindt u op deze website onder de knop kwalificatiedossiers.
Vanaf 2007 geldt een nieuw format voor de kwalificatiedossiers. De oude versie bleek niet te voldoen. De dossiers op basis van het nieuwe format heten ook wel de tweede generatie. De kenniscentra hebben 140 van dit soort dossiers opgeleverd voor het studiejaar 2007-2008. De resterende dossiers (oud format) worden omgezet voor het volgende studiejaar.
De opbouw en taal is in het nieuwe format gestandaardiseerd. Daarnaast gaat het uit van een gestandaardiseerde competentielijst (SHL). Ook is er een knip gemaakt tussen een beschrijving van het beroep (deel B) en een specifieke uitwerking van het benodigde gedrag, kennis en vaardigheden (deel C). In deel A staat een korte beschrijving van het beroep, in deel D de verantwoording.
Binnen de kaders van de Wet Educatie en Beroepsonderwijs hebben de kenniscentra een spilfunctie voor het hele secundair beroepsonderwijs. De drie hoofdtaken van de kenniscentra zijn:
- het vernieuwen en onderhouden van de kwalificatiestructuur;
- het bewaken en bevorderen van de kwaliteit van het leren in de beroepspraktijk en
- medeverantwoordelijkheid voor de kwaliteit van examinering.
Daarnaast krijgen zij een steeds grotere rol in de versterking van de beroepskolom.
Dit staat in Kwalificaties voor competentiegericht beroepsonderwijs van Colo (april 2006). Kwalificatiedossiers moeten aan dit dossier voldoen. In hoofdstuk 4.4 staat het volgende:
“Een kwalificatiedossier kan meerdere verwante uitstromen bevatten die evenzoveel diploma’s vertegenwoordigen. Uitgangspunt bij het vaststellen van de uitvoerbaarheid is dat deze in maximaal tacthig van de nominale opleidingsduur is te realiseren. Een kwalificatiedossier beschrijft alleen wat de eisen zijn waaraan een beginnend beroepsbeoefenaar moet voldoen. Onderwijsinstellingen zijn verantwoordelijk voor programmering, inrichting en examinering. Zij zijn verantwoordelijk voor het hoe.”
“Een kwalificatiedossier kan meerdere verwante uitstromen bevatten die evenzoveel diploma’s vertegenwoordigen. Uitgangspunt bij het vaststellen van de uitvoerbaarheid is dat deze in maximaal tacthig van de nominale opleidingsduur is te realiseren. Een kwalificatiedossier beschrijft alleen wat de eisen zijn waaraan een beginnend beroepsbeoefenaar moet voldoen. Onderwijsinstellingen zijn verantwoordelijk voor programmering, inrichting en examinering. Zij zijn verantwoordelijk voor het hoe.”
In het mbo ligt het begrip vrije ruimte niet vast in de wet, dit in tegenstelling tot het voortgezet onderwijs. In de eindtermendocumenten en in de kwalificatiedossiers is het begrip echter wel opgenomen. De minister van OCW heeft deze documenten formeel vastgesteld. Daarmee is het begrip vrije ruimte 'tot wet verheven'.
